Artykuły Przywództwo

Odwaga przywódcy i jej przeciwieństwo oczami wojskowych

Odwaga jest szczególnie potrzebna wojskowym. Sun Tzu, chiński filozof żyjący w VI w. p.n.e. umieścił ją obok wiedzy, zaufania i stanowczości wśród 4 cech składających się na militarne przywództwo. To, czym ona jest i co się na nią składa, różne osoby mogą rozumieć odmiennie. W tym artykule przedstawiam wyniki badań przeprowadzonych wśród wojskowych weteranów.

dowódca z żołnierzami

Jaki powinien być przywódca, by być uważanym za odważnego? Co jest odwagą, a co niepotrzebnym narażaniem siebie i zespołu? Kiedy podejmuje się słuszną decyzję o odwrocie, a kiedy się najzwyczajniej tchórzy, uciekając z pola walki? Takie i podobne pytania na pewno zadaje sobie każdy wojskowy dowódca, przygotowując się do wykonywania swoich zadań. David H. Hartley, z Uniwersytetu w Clarion przeprowadził ankietę wśród wojskowych weteranów, chcąc poznać opinię, jak różne zachowania i podejścia lidera będą postrzegane przez podwładnych.

Hartley zapytał się łącznie 104 byłych żołnierzy o zróżnicowanym przekroju demograficznym. Byli oni w wieku od 21 do 65 lat, obu płci, choć zdecydowanie dominowali mężczyźni. Ponad połowa posiadała przynajmniej tytuł magistra, a blisko ⅔ służyło na misji wojskowej przez przynajmniej 4 miesiące za jednym razem. Mieli oni także różnorodne stopnie, sięgające rangą przez prawie wszystkie aż do pułkownika.

Ankietowani zostali poproszeni o opisanie tego, jakich zachowań lub cech oczekują od wojskowego przywódcy, a także tego, co ich zdaniem jest przeciwieństwem odwagi.

Liczba odpowiedzi Cechy świadczące o odwadze Liczba odpowiedzi Przeciwieństwo odwagi

91

podejmuje trudne decyzje

42

niezdecydowanie, brak koncepcji, nie chce podejmować trudnych decyzji

70

konfrontuje ryzyko i strach bez okazywania strachu

42

dominuje u niego strach, unika ryzyka lub konfliktu

26

ma swoje zasady uczciwości i prawości

14

brak uczciwości i zasad moralnych

23

nie patrzy na siebie niezależnie od konsekwencji dla swojej kariery

11

myśli o sobie, nie chce ryzykować kariery

17

stałość cech charakteru w różnych sytuacjach

15

dowodzi z frontu, dzieląc ryzyko z podwładnymi

8

dowodzi z tyłów, nie dzieli ryzyka z podwładnymi

12

przyjmuje odpowiedzialność, chcąc się czegoś nauczyć

15

nie chce brać odpowiedzialności, ani uczyć się

9

śmiałość w nagłych sytuacjach

9

stara się kontynuować i zakończyć misję

3

porzuca walkę lub poddaje się

9

łatwo wytrącalny z równowagi, irracjonalny, krzyczy, dokonuje nadużyć

Wyniki badań ukazują, że jako najważniejszy element odwagi u dowódcy jest postrzegane zdecydowanie i zdolność do podejmowania trudnych decyzji. Musi on mieć koncepcję, jak poprowadzić swoje siły do walki, nawet jeśli mogłoby to skutkować w dużych stratach. Stawiając czoła wyzwaniu powinien mieć do tego pozytywne nastawienie i nie bać się wyborów i ich skutków, zarówno dla siebie, jak i innych. Decyzje jednak musi podejmować bez patrzenia na własne korzyści dla nich, kierując się dobrem misji i żołnierzy, którymi dowodzi. Ich wyznacznikami powinny być uczciwość i prawość. Ważna jest również konsekwencja w sposobie działania. Dowódca nie może różnie zachowywać się w odmiennych warunkach, ale jego podejście musi być spójne i nie zależeć od tego, czy znajduje się akurat w boju czy codziennej spokojniejszej pracy, a nawet życiu osobistym. Na co dzień musi być taki sam, jak w wyjątkowych sytuacjach, wystawiających go na stres. Jako kolejny element odwagi postrzegane jest również współdzielenie z podwładnymi trudów i ryzyka walki. Od dowódcy oczekują oni, by razem z nimi znajdował się na linii frontu, a nie wydawał rozkazy z tyłów. Za swoje decyzje musi być osobiście odpowiedzialny i to nie tylko fizycznie, ale również psychicznie. Żołnierze zwrócili także uwagę na potrzebę uczenia się swoich przełożonych, którzy muszą umieć wyciągać wnioski ze swoich błędów i nietrafionych decyzji. Oczekują też, by byli skłonni kontynuować rozpoczęte działania i starać się zakończyć misję, nawet, jeśli los im nie sprzyja. Muszą też umieć podejmować odważne decyzje w nagłych sytuacjach, wymagających pilnej reakcji.

Jako przeciwieństwo odwagi zazwyczaj są postrzegane cechy stanowiące odwrotność tego, co ją determinuje: brak zdecydowania, niechęć do podejmowania trudnych decyzji oraz brania za nie odpowiedzialności, kierowanie się własnymi celami, brak zasad moralnych, a także skłonność do unikania ryzyka i zbyt łatwe poddawanie się. Źle widziane są również niestabilność emocjonalna i nieprzewidywalność. Dowódca nie może łatwo tracić cierpliwości i wpadać w furię.

Ogólnie ujmując, żołnierze rozumieją odwagę jako pewność siebie i swych poglądów, znajdujące odzwierciedlenie w działaniach. Oczekują, że przywódca będzie miał silną, zdecydowaną osobowość, mającą koncepcję działania. Musi odpowiedzialnie podejmować decyzje, także te ryzykowne, nie bojąc się wyzwań i trudy dzieląc ze swoimi podwładnymi. Powinien być konsekwentny, umieć wyciągać wnioski z błędów i kończyć to, co zaczął.

[bibliografia]

  1. Hartley D. H., Sun Tzu and Command Assessment: A Study on Commander’s Courage, w: International Journal of Leadership Studies, Vol. 6 Iss. 2, 2011, s. 263-273.

 

pobierz

Może Ci się także podobać

2 Komentarzy

  • Odpowiedz
    P.BULICZ W50548
    24 marca 2014 at 19:06

    Moim skromnym zdaniem jako żołnierza zawodowego nie powinno się zbyt ingerować w to, co dzieje się na dole. Od tego są dowódcy niższego szczebla. Co prawda pańskie oko konia utuczy, ale bez przesady. Otyli żyją ponoć krócej Odwaga musi być również utożsamiać się z głosem sumienia, mianowicie w momencie gdy wewnętrzny głos podpowiada żołnierzowi co należy czynić, odwaga pomaga podjąć właściwą decyzję i wyrazić sprzeciw, powiedzieć stanowczo – nie zgadzam się, nie pozwalam. To co nakazuje rozkaz, odgórne dowództwo nie może być wyłącznie traktowane jako ostateczna decyzja wykonywana bez namysłu. Wojownik przede wszystkim musi być świadomy roli sumienia oraz być gotowy do złożenia ofiary kosztem swojej kariery na koszt świadczenia i reprezentowania godnej postawy żołnierza.Z własnego doświadczania wiem że tak nie zawsze jest.

  • Odpowiedz
    Gordaanclaw
    24 kwietnia 2015 at 23:35

    Ida wybory 2015. Kraj potrzebuje zmiany systemu a nie zmiany twarzy. W Polsce od 25 lat pasożytuje przeklęty układ okrągłego stołu, który nie pozwala na szybki rozwój. Partyjniactwo rozsiadło się na Wiejskiej i udaje demokrację. Jednomandatowe okręgi, ordynacja większościowa, system referendalny pozwolą skutecznie oderwać od koryt tych, którzy szkodzą nam od ćwierćwiecza. Przede wszystkim wyjdźcie z domu i zagłosujcie. 60% uprawnionych tego nie robi. Idźcie i głosujcie na wszytko tylko nie POPIS. Potrzebny jest nam prezydent nie uwikłany w zadne układy. Wklejajcie to na swoim FB, w komentarzach, gdzie tylko się da. Wykorzystajmy potęgę internetu i rozpocznijmy w maju wielkie zmiany a na jesieni je dokończymy i pogonimy ten antypolski rząd. Jeżeli nie chce ci się iść na wybory wykonaj chociaż te kilka kliknięć myszką i wklej ten tekst gdzieś w internecie. Pamiętajcie motto wyborów 2015 – Wszystko tylko nie POPIS !

  • Odpowiedz